تفاوت خطای 404 و 410 و تاثیر بر سئو و رفع آن‌

هنگام بازدید از یک وب‌سایت ممکن است با پیام‌هایی مانند 404 Not Found یا 410 Gone مواجه شوید. بسیاری از کاربران تصور می‌کنند این خطاها فقط نشان‌دهنده خراب بودن یک لینک هستند، اما در واقع کدهای وضعیت HTTP اطلاعات مهمی درباره وضعیت صفحات سایت به کاربران و موتورهای جستجو ارائه می‌دهند.

مدیریت صحیح خطاهای 404 و 410 یکی از بخش‌های مهم بهینه‌سازی سایت است؛ زیرا نحوه برخورد با صفحات حذف‌شده می‌تواند روی تجربه کاربری، ساختار لینک‌سازی داخلی و عملکرد سئو تاثیر بگذارد.

بسیاری از مدیران سایت تفاوت این دو خطا را نمی‌دانند و نمی‌دانند چه زمانی باید صفحه‌ای را با خطای 404 رها کنند، چه زمانی از کد 410 استفاده کنند و در چه شرایطی ریدایرکت 301 بهترین انتخاب است.

در ادامه بررسی می‌کنیم که خطای 404 و 410 چیست، چه تفاوتی با یکدیگر دارند و چگونه باید آن‌ها را مدیریت کرد.

خطای 404 چیست؟ (Error 404 Not Found)

خطای 404 یکی از رایج‌ترین کدهای وضعیت HTTP در دسته خطاهای 4xx است. این خطا زمانی نمایش داده می‌شود که سرور سایت فعال است و درخواست کاربر را دریافت می‌کند، اما صفحه یا منبع موردنظر را در آدرس مشخص‌شده پیدا نمی‌کند.

به زبان ساده، زمانی که یک کاربر یا ربات موتور جستجو وارد یک URL می‌شود اما محتوایی برای آن آدرس وجود ندارد، سرور پاسخ 404 را ارسال می‌کند.

خطای 404 معمولاً در شرایط زیر ایجاد می‌شود:

• صفحه‌ای از سایت حذف شده باشد.
• آدرس URL یک صفحه تغییر کرده باشد اما ریدایرکت انجام نشده باشد.
• کاربر آدرس صفحه را اشتباه وارد کرده باشد.
• لینک داخلی یا خارجی به یک صفحه غیرموجود اشاره کند.
• محصول، مقاله یا دسته‌بندی بدون جایگزین مناسب حذف شده باشد.

در چنین شرایطی ممکن است پیام‌های مختلفی به کاربر نمایش داده شود، مانند:

• 404 Not Found
• Page Not Found
• The requested URL was not found
• HTTP 404 Error

این خطا به این معنی نیست که سرور سایت دچار مشکل شده است؛ بلکه نشان می‌دهد سرور فعال بوده اما صفحه موردنظر را پیدا نکرده است.

خطای 404 از نظر فنی چگونه ایجاد می‌شود؟

زمانی که کاربر یک آدرس اینترنتی را در مرورگر وارد می‌کند، درخواست پیدا کردن آن صفحه به سرور ارسال می‌شود. اگر سرور بتواند درخواست را دریافت کند اما فایل یا صفحه مربوط به آن URL وجود نداشته باشد، کد وضعیت 404 را برمی‌گرداند.

بنابراین در خطای 404:

• اتصال کاربر با سرور برقرار است.
• سرور پاسخ صحیح ارسال می‌کند.
• اما محتوای موردنظر در آن مسیر وجود ندارد.

به همین دلیل، بیشتر مواقع مشکل مربوط به ساختار URL، حذف محتوا یا نبود مدیریت صحیح صفحات سایت است.

آیا خطای 404 روی سئو تاثیر منفی دارد؟

وجود چند صفحه 404 در هر وب‌سایتی کاملاً طبیعی است و به‌تنهایی باعث جریمه شدن سایت توسط گوگل نمی‌شود. حتی سایت‌های بزرگ نیز تعداد زیادی URL حذف‌شده یا اشتباه دارند.

اما زمانی که تعداد صفحات 404 زیاد شود یا این صفحات مربوط به URLهای مهم سایت باشند، می‌توانند مشکلاتی برای سئو ایجاد کنند.

برخی از تاثیرات منفی صفحات 404 مدیریت‌نشده عبارت‌اند از:

• کاهش کیفیت تجربه کاربری
• از دست رفتن بخشی از ترافیک ورودی
• ایجاد لینک‌های داخلی خراب
• هدر رفتن بخشی از Crawl Budget سایت
• کاهش ارزش برخی لینک‌های خارجی

به همین دلیل بهتر است صفحات دارای خطای 404 به‌صورت منظم بررسی شوند و برای هر URL تصمیم مناسبی گرفته شود.

اهمیت طراحی صفحه 404 اختصاصی برای سایت

اگر کاربر وارد صفحه‌ای شود که دیگر وجود ندارد، یک صفحه 404 ساده می‌تواند باعث خروج سریع او از سایت شود. اما طراحی یک صفحه 404 اختصاصی و کاربردی می‌تواند تجربه کاربر را بهبود دهد.

یک صفحه 404 حرفه‌ای می‌تواند شامل بخش‌هایی مانند موارد زیر باشد:

• لینک بازگشت به صفحه اصلی
• پیشنهاد مقالات یا محصولات مرتبط
• بخش جستجو در سایت
• معرفی صفحات مهم سایت

هدف از طراحی صفحه 404 این است که کاربر مسیر خود را در سایت ادامه دهد و با مشاهده یک خطا، سایت را ترک نکند.

خطای 410 چیست؟ (410 Gone)

کد وضعیت 410 یکی دیگر از خطاهای HTTP در دسته 4xx است که مفهوم متفاوتی نسبت به 404 دارد.

وقتی سرور پاسخ 410 ارسال می‌کند، به موتورهای جستجو اعلام می‌کند که یک صفحه قبلاً وجود داشته اما اکنون به‌صورت دائمی حذف شده است و قرار نیست دوباره بازگردد.

به زبان ساده، خطای 410 یعنی:

«این صفحه قبلاً وجود داشته، اما برای همیشه حذف شده و دیگر در دسترس نخواهد بود.»

در مقایسه با 404 که فقط اعلام می‌کند صفحه پیدا نشده است، کد 410 یک پیام قطعی‌تر درباره حذف دائمی محتوا ارسال می‌کند.

چه زمانی از خطای 410 استفاده کنیم؟

استفاده از 410 زمانی مناسب است که مطمئن هستید یک صفحه دیگر هیچ ارزشی برای سایت ندارد و قصد بازگرداندن آن را ندارید.

برخی نمونه‌های رایج استفاده از 410 عبارت‌اند از:

• حذف دائمی یک محصول قدیمی بدون محصول جایگزین
• حذف مقالات منقضی‌شده
• حذف صفحات تستی سایت
• حذف صفحات کمپین‌های تبلیغاتی که دیگر کاربرد ندارند
• حذف دسته‌بندی‌ها یا برچسب‌های بدون استفاده

با استفاده صحیح از 410، موتورهای جستجو سریع‌تر متوجه حذف دائمی صفحه می‌شوند و دیگر زمان زیادی برای بررسی دوباره آن URL صرف نمی‌کنند.

تفاوت خطای 404 و 410 از دید گوگل

خطای 404 و 410 هر دو نشان‌دهنده نبود یک صفحه هستند، اما مفهوم متفاوتی دارند.

در خطای 404، گوگل متوجه می‌شود که صفحه در حال حاضر پیدا نشده است و ممکن است در آینده دوباره آن URL را بررسی کند.

اما خطای 410 نشان می‌دهد که صفحه به‌صورت دائمی حذف شده و دیگر قرار نیست بازگردد. به همین دلیل گوگل معمولاً این صفحات را سریع‌تر از نتایج خود حذف می‌کند.

به‌طور خلاصه:

• 404: صفحه پیدا نشد و وضعیت آن مشخص نیست.
• 410: صفحه برای همیشه حذف شده است.

404 بهتر است یا 410؟

هیچ‌کدام همیشه انتخاب بهتر نیستند و استفاده از آن‌ها به شرایط صفحه بستگی دارد.

از 404 زمانی استفاده کنید که:

• احتمال بازگشت صفحه وجود دارد.
• هنوز درباره حذف دائمی آن تصمیم نگرفته‌اید.
• جایگزین مناسبی برای صفحه وجود ندارد.

از 410 زمانی استفاده کنید که:

• صفحه برای همیشه حذف شده است.
• هیچ محتوای جایگزینی ندارد.
• قصد بازگرداندن آن را ندارید.

چه زمانی از ریدایرکت 301 استفاده کنیم؟

اگر صفحه حذف‌شده هنوز ارزش سئویی دارد یا نسخه مشابهی از آن ایجاد شده است، بهتر است به جای 404 یا 410 از ریدایرکت 301 استفاده کنید.

ریدایرکت 301 باعث می‌شود کاربران و موتورهای جستجو به صفحه جدید هدایت شوند و بخشی از اعتبار URL قبلی حفظ شود.

برای مثال:
اگر یک مقاله قدیمی را با نسخه جدیدتر جایگزین کرده‌اید، انتقال URL قدیمی به مقاله جدید با ریدایرکت 301 بهترین گزینه است.

روش پیدا کردن خطاهای 404 و 410

برای شناسایی این خطاها می‌توانید از ابزارهای مختلف استفاده کنید:

Google Search Console

سرچ کنسول گوگل یکی از بهترین روش‌ها برای پیدا کردن URLهای دارای مشکل است. در بخش Pages می‌توانید صفحات حذف‌شده یا خطادار را مشاهده و بررسی کنید.

ابزارهای سئو وردپرس

در سایت‌های وردپرسی، افزونه‌هایی مانند Rank Math امکان مشاهده خطاهای 404 و لینک‌های خراب را فراهم می‌کنند.

با بررسی این اطلاعات می‌توانید تصمیم بگیرید که صفحه را اصلاح کنید، ریدایرکت انجام دهید یا آن را به‌صورت دائمی حذف کنید.

روش‌های اصولی رفع خطای 404 و 410

بعد از شناسایی صفحات دارای خطا، باید تصمیم بگیرید که بهترین راهکار برای هر URL چیست. حذف ساده خطا همیشه بهترین گزینه نیست و باید وضعیت صفحه را از نظر سئو بررسی کنید.

رفع خطای 404 با ریدایرکت 301

اگر صفحه حذف‌شده هنوز ارزش سئویی دارد یا محتوای مشابهی برای آن وجود دارد، بهترین راه استفاده از ریدایرکت 301 است.

ریدایرکت 301 کاربران و موتورهای جستجو را به آدرس جدید منتقل می‌کند و باعث حفظ بخش زیادی از اعتبار صفحه قبلی می‌شود.

این روش برای موارد زیر مناسب است:

• تغییر آدرس یک صفحه
• جایگزینی محصول قدیمی با محصول جدید
• انتشار نسخه جدید یک مقاله
• حفظ ارزش بک‌لینک‌های صفحه حذف‌شده

البته نباید همه صفحات 404 را به صفحه اصلی سایت منتقل کرد؛ زیرا اگر مقصد ارتباطی با صفحه قبلی نداشته باشد، ممکن است از نظر گوگل یک Soft 404 محسوب شود.

بازگرداندن صفحه حذف‌شده

گاهی اوقات بهترین راه، ایجاد ریدایرکت نیست. اگر یک صفحه هنوز بازدید، بک‌لینک یا ارزش سئویی دارد، بهتر است دوباره آن را ایجاد و به‌روزرسانی کنید.

این کار باعث می‌شود اعتبار URL حفظ شود و سایت جایگاه خود را در نتایج جستجو از دست ندهد.

اصلاح لینک‌های داخلی خراب

در بسیاری از مواقع، دلیل ایجاد خطای 404 لینک‌های داخلی اشتباه است.

برای مثال ممکن است یک محصول حذف شده باشد اما لینک آن همچنان در صفحات دیگر سایت قرار داشته باشد. در این شرایط باید لینک‌های خراب را پیدا کرده و اصلاح کنید.

اصلاح لینک‌های داخلی یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای بهبود ساختار سایت و تجربه کاربری است.

استفاده از 410 برای صفحات حذف‌شده دائمی

اگر مطمئن هستید یک صفحه دیگر هیچ کاربردی ندارد و قرار نیست بازگردد، استفاده از کد 410 انتخاب مناسبی است.

این کار به گوگل اعلام می‌کند که صفحه برای همیشه حذف شده و نیازی به بررسی دوباره آن وجود ندارد.

با این حال، باید دقت کنید که استفاده اشتباه از 410 برای صفحات ارزشمند می‌تواند باعث از بین رفتن اعتبار سئویی آن URL شود.

تاثیر خطای 404 و 410 روی سئو سایت

خطاهای 404 و 410 به‌صورت مستقیم باعث جریمه سایت نمی‌شوند، اما مدیریت اشتباه آن‌ها می‌تواند روی عملکرد سئو تاثیر منفی بگذارد.

وجود تعداد زیاد صفحات خطادار ممکن است باعث مشکلاتی مانند:

• کاهش تجربه کاربری
• ایجاد لینک‌های خراب
• هدر رفتن منابع خزش گوگل
• از دست رفتن فرصت جذب ترافیک

بنابراین بهتر است به‌صورت دوره‌ای صفحات دارای خطا بررسی شوند و برای هرکدام تصمیم مناسبی گرفته شود.

سوالات متداول درباره خطای 404 و 410

آیا خطای 410 بهتر از 404 است؟

خیر. انتخاب بین این دو به وضعیت صفحه بستگی دارد. اگر صفحه برای همیشه حذف شده باشد، 410 مناسب‌تر است؛ اما اگر وضعیت صفحه مشخص نیست، 404 انتخاب بهتری خواهد بود.

آیا صفحات 404 به سئو آسیب می‌زنند؟

وجود تعداد محدودی صفحه 404 طبیعی است و باعث جریمه سایت نمی‌شود. اما تعداد زیاد صفحات خراب می‌تواند روی تجربه کاربری و ساختار سایت تاثیر منفی بگذارد.

آیا باید همه خطاهای 404 را ریدایرکت کنیم؟

خیر. فقط صفحاتی که جایگزین مرتبط دارند یا هنوز ارزش سئویی دارند باید ریدایرکت شوند. انتقال همه 404ها به صفحه اصلی روش مناسبی نیست.

تفاوت اصلی 404 و 410 چیست؟

404 یعنی صفحه در حال حاضر پیدا نمی‌شود، اما 410 اعلام می‌کند که صفحه به‌صورت دائمی حذف شده است.

مدیریت صحیح خطاهای سایت تنها یکی از بخش‌های سئو تکنیکال است؛ برای شناخت سایر عوامل موثر، می‌توانید مقاله «سئو تکنیکال چیست؟» را مطالعه کنید.